بایگانی برچسب: s

آفرینش های هنری آستان قدس رضوی

فكر نمی كردم با پیرمردی آشنا شوم كه در اولین برخورد پدرانه اش با آن همه مشغولیات كاری این باور را در ذهنم بیشتر جای دهد كه هر كسی را به در این خانه راه نیست و ظاهراً امام رضا (ع) ما را هم طلبید و تلفن های اولیه به آستان مقدسه و هماهنگی ها را انجام دادم با ضبط صوتی كوچك به حضورش رفتم آنچنان خاضعانه من را در اتاقش به حضور پذیرفت و به سؤالاتم پاسخ دا
دسته بندی معارف اسلامی
فرمت فایل doc
حجم فایل 99 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 140

آفرینش های هنری آستان قدس رضوی

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

مقدمه

مرحله اول :

هرگز روزی كه قرار شد از یك هنرمند و آثارش برای تهیه پروژه دانشجویی استمداد بطلبم به سراغ دلسوخته ای از بارگاه مطهر امام رضا (ع) رفتم.

فكر نمی كردم با پیرمردی آشنا شوم كه در اولین برخورد پدرانه اش با آن همه مشغولیات كاری این باور را در ذهنم بیشتر جای دهد كه هر كسی را به در این خانه راه نیست. و ظاهراً امام رضا (ع) ما را هم طلبید و تلفن های اولیه به آستان مقدسه و هماهنگی ها را انجام دادم با ضبط صوتی كوچك به حضورش رفتم آنچنان خاضعانه من را در اتاقش به حضور پذیرفت و به سؤالاتم پاسخ داد كه تا وقتی كارگاه و كارهایش را نشانم نداد و پیشنهاد فیلم برداری را مطرح نكرد باورم نشد كه مردی بزرگ است و دستی چیره دارد بر عالم هنر!

چون من عادت كرده بودم به ژست های ادعا مدارانه به ظاهر هنرمندان دور و برم كه حالا می دانم هیچ در چنته ندارند

مرحله دوم:

از سازمان تبلیغات حرم مطهر كتاب راهنمای جامع اماكن متبركه حرم امام رضا (ع) را گرفتم و از مؤسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی سی دی های : باغ ملكوت ، نور و آینه ، ( آب و آبی، ستاره ، كاشی )، آستان عشق را تهیه كردم در منزل مطالعه نمودم و با استاد قراری گذاشتم و دوربین هم كرایه كردم

مرحله سوم:

دوربین به دست با قلم و دفتر راهی خانه دوست شدم. ساعت 8 صبح صحن جمهوری رو به روی ایوان طلا اتاق 21.

« السلام علیك یا علی بن موسی الرضا (ع)»

« السلام علیك ایها الصدیق الشهید»

پنجره فولاد است و التماس، ایوان طلا است و روح نیاز، باران اندك باریده و بوی بهشت را با تمام وجود می توان حس كرد.

در اتاق او هم مثل همه اتاق های صاحب خانه باز است ضربه ای به در وارد می شوم سلام من را به گرمی پاسخ می دهد می گوید در اتاقش مانده تا بیاید.

این لطف را بعد فهمیدم چون سرزدن به همه كارگاه ها ( كاشی ، معرق ، طلا و …) و مدیریت این همه پرسنل، نشستن نمی طلبید كه دائماً راه رفتن آن را مهیا می كرد. از آقای یعقوبی می خواهد من را به چای گرم دعوت كنند و چقدر در آن صبح سرد مائده امام رضا (ع) پیمانكار، جوش كار، مغنی، كارگر ، مهندس و …. هر یك حرفی و حدیثی دارند.

یكی برای مقرنس كاری سر در غری چك 2 میلیونی می خواهد، دیگری برای سند مخارج جوش كاری معنا می گیر و چند كارگر روزمزد مغنی حرف از رسیدن به نتیجه مطلوب بعد از همه كندن می زنند و او با چشم باز و دقیق به همه می رسد چرا كه از خزان ای اعتبار می گیرد كه پاسخ اخروی سنگینی تری دارد.

شروع به صحبت می كند.

بعد به كارگاههای مختلف می رویم همراه و همگام با او می روم بعضی از جاها امكان فیلم برداری وجود نداشت خیلی دوست داشتم هر چه می بینم ثبت كنم و ضبط كنم.

نمی دانم چرا با شما می آیم ، می دانم كه این عنایت آقـایی است كه ما را بسیـار دوست

می دارد . و به دل این پیرمرد پر كار انداخته كه امروز كار ما را هم جزء فراوان كارهایش به حساب آورد.

از این كارگاه به آن كارگاه، از این صحن به آن صحن خجالت تنها چیزی است كه برایم مانده، نصیحتهای پدرانه اش هم چاشنی قدم زدن های حرم است كه قانع باشید و صبور و هرگز بچه هایتان را به دروغ وادار نكنید تا همیشه صادق باشند

زندگی امام رضا ( ع ) :

امام آیت حق:

مسلمانان جهان در سال 148 ه. ق هدیه ای بزرگ و الهی را دریافت نمودند و آن میلاد هشتمین حجت خدا بود. نام مباركش علی، لقب مشهور آن حضرت رضا (ع) و كنیه معروف ایشان ابوالحسن است. پدر بزرگوارش ، امام موسی بن جعفر (ع)، هفتمین امام شیعیان و مادر آن حضرت بانوی پاكدامن و پرهیزكار به نام تكتم كه بعدها طاهره نامیده شد. همسر مكرمه حضرت رضا (ع) ام ولد و مادر امام جواد (ع) است.

جایگاه علمی امام:

حضرت رضا مانند اجداد بزرگوار خود از مقام علمی والایی برخوردار بود تا آنجا كه به وی لقب عالم آل محمد دادند.

عبد السلام بن صالح هروی ( ابوالصلت ) گفته است:

كسی را داناتر از علی بن موسی الرضا (ع) ندیدم هیچ دانشمندی با آن روبرو نشد مگر اینكه وی نیز چنین شهادت می داد. دوران پر شكوه امامت حضرت از سال 183 هـ . ق آغاز شد. در این سال امام موسی كاظم (ع) در زندان هارون در بغداد به شهادت رسید، مدت ده سال امامت حضرت رضا (ع) مصادف با زمانی بود كه حكومت سیاسی به دست هارون الرشید اداره می شد و شیوه حكمرانی وی بر اساس اعمال زور بر مردم بود.

در آن روزها بیت حضرت در مدینه مرجع مردم و پناه مسلمانان و مركز تجمع دانشمندان، فقها و مجتهدان بود، به طور كلی دوره امامت 20 ساله امامت و رهبری حضرت به دو بخش تقسیم می شود.

بخش اول: از آغاز امامت تا سفر به خراسان یعنی از سال 183 تا سال 201 هـ . ق

بخش دوم : از نیمه سال 201 هـ . ق تا پایان عمر امام یعنی آخر صفر سال 203 هـ . ق

وقوع قیامها و نهضت های سیاسی و نظامی در خراسان علیه هارون الرشید وی را بر آن داشت كه در سال 193 هـ . ق به منظور كشتن رافع بن لیث و مصادره علی بن عیسی بن ماهان رهسپار آن دیار شد. وی در حالی كه بیمار بود وقتی كه به گرگان رسید بیماری اش شدت یافت و در توس درگذشت بدن او در یكی از تالارهای باغ منسوب به حمید بن قحطبه در روستای سناباد ( مهشد فعلی ) به خاك سپردند.

پس از مرگ هارون، جنگ قدرت بین مدعیان خلافت، امین و مأمون در گرفت، در این مبارهخ امنی دستگیر و به هلاكت رسید. این پیروزی ظاهری حكومت پر فراز و نشیبی را برای مأمون ایجا كرد و واكنش ها و نتایج منفی علیهخ او و اهدافش به وجود آورد كه منجر به بوجود آمدن شرایط سیاسی عصر امام ( ع) شد زیرا مخالفت شدید شیعیان و علویان با خاندان عباسی از یكسو و قیام هواداران امین در بغداد كه قتل او را جرمی سنگین می دانستند از سوی دیگر، قیام ها و نهضتهای گسترد ای را علیه حكومت عباسی و مأمون به وجود آورد.

مأمون پس از رویارویی با اوضاع ناآرام حكومت و احساس ناامنی و نگرانی شدید، دریافت كه این خطر جدی نه تنها خلافت وی بلكه حكومت عباسیان را تهدید می كند.

از طرفی موقعیت و شخصیت برجسته و ممتاز حضرت رضا (ع) و توجه و گرایش شدید مردم به آن حضرت نیز تهدیدی دیگر برای براندازی حكومت عباسی بود و از این رو درصدد برآمد كه فریاد انقلابیون را خاموش و اعتماد مردم بغداد را به خود جلب كند.

پس از مشورت با وزیر خود فضل بن سهل، تصمیم گرفت كه حضرت رضا (ع) كه نزد علویان و شیعیان از محبوبیت خاص برخوردار بود و در ایران پایگاه مردمی استواری داشت را از مدینه به خراسان دعوت كند ، تا با مطرح كردن مسئله ولایت عهدی از خطر جدی
پیش گیری كند

از این رو دعوت نامه های متعددی برای ان حضرت فرستاد حضرت كه از واقعیت ها آگاهی داشت به شدت با این دعوت مخالفت نمود تا اینكه با پافشاری مأمون و سرانجام با تهدید وی مواجه شد و سفر خراسانم را به گونه ای طی كرد كه معلوم شد سفری اجباری است.

پس از مطرح نمودن مسئله ولایت عهدی و خود داری حضرت از پذیرش، مأمون او را با اصرار و اجبار وادار به پذیرش شروط ولایت عهدی نمود، اما مواضع منفی امام (ع) در برابر ترفندهای مأمون وی را آگاه كرد كه نیرنگش موفقیت آمیز نیست، زیرا او می خواست با تحمیل ولایت عهدی به هدفهای خاصی برسد كه مهم ترین آنها عبارت بود از:

1ـ دور نگه داشتن امام رضا (ع) از پیروان و شیعیان خود

2ـ كاستن وجه معنوی امام و متهم كردن او به دنیا پرستی و حب جاه و مقام

3ـ مراقبت دقیق از حضرت و زیر نظر داشتن ایشان

4ـ مشروح و جلوه دادن خلافت خود

5ـ یافتن پایگاه مردمی و سرانجام فرو نشاندن نهضت ها و قیام ها

علل و انگیزه های پذیرش اجباری ولایت مهدی:

الف) امام احساس نكرد پذیرفتن ولایت عهدی ، تنها به قیمت جان او تمام شود، بلكه جان تمام شیعیان و علویان هم به خطر می افتد.

اگر در آن شرایط برای امام رضا (ع) جایز بود جان خود را به خطر اندازد، اما علویان و شیعیان چنین روا نمی دانست چنانچه امام با رد مقام ولایت عهدی، خود و پیروانش را به نابودی می كشاند كفر و انحاد همه جا را فرا گرفت و در نتیجه مأمون به اهداف شوم خود دست می یافت

ب )امام دریافت پذیرش ولایت عهدی، یك اعتراف ضمنی از طرف عباسیان كه علویان هم در این حكومت سهم شایسته ای دارند.

ج) انگیزه دیگر اینكه عموم مردم تلاش اهل بیت را بر خلاف شایعات. در صحنه سیاست ببینند و گمان نكنند كه آنها عالمانی هستند كه فقط در گوشه ای به عبادت می نشینند و در امور سیاسی دخالت نمی كنند

د) دیگر اینكه امام فرمود: همان انگیزه ای كه جدم امیر المؤمنین علیه السلام داشت را وادار به شركت در شوراهای شش نفره نمود ، مرا نیز به پذیرش ولایت عهدی واداشت .

در پذیرش شروط ولایت عهدی، امام به خوبی به توطئه ها و هدفهای پنهان اشكار مأمون آگاهی داشت . گفتار و رفتار حضرت حكایت از اجبار و عدم رضایت او در این پذیرش نمادین می كرد و به همین جهت ولایت عهدی را با شرایط خاص زیر پذیرا شد :

1ـ به امر قضاوت و داوری نپردازد.

2- هیچ رسم و سنتی را جابه جا و نقض نكند.

بدهی است، این شرایط خط بطلان بر اهداف مأمون كشید و این امر موجب شد تا حكومت نتواند كارها را به نام امام پیش برد و امور را به صورت شرعی و دینی جلوه دهد.

از طرف دیگر چون موضع امام (ع) عدم اعتراف به قانونی بودن نظام حكومتی او بود، به همین دلیل و با چنین شرایطی دیگر مامون قادر به اجرای نقشه هایش به نام امام (ع) نبود. پس از اینكه مأمون به عظمت معنوی امام در جامعه پی برد و از طرفی با اعتراض عباسیان بغداد در مورد واگذاری ولایت عهدی به حضرت مواجه گردید، تصمیم گرفت امام (ع) را از سر راه خود بردارد.

مأمون برای شكستن شخی علمی حضرت، اقدام به تشكیل مجالس مناظره و مباحثه با دانشمندان ادیان مختلف نمود كه با حضرت رضا (ع) به مناظره و مباحثه بنشینند ، شاید از این رهگذر بتوانند در مباحثات علمی كه بین آنها به وجود می آید شكستی برای حضرت ایجاد كند و از محبوبیت ان وجود مقدس در بین مردم بكاهد.

سرانجام توفیق نیافت و داشنمندان برجسته تمام ادیان و مذاهب از مراكز علمی جهان با امام (ع) به بحث و گفتگو نشسته و همه عالمان مذاهب و صاحب افكار و آرای مختلف به بزرگواری و احاطه علمی آن حضرت اقرار و اعتراف نمودند و با زبان خودشان جواب داده و همه را محكوم و مجاب نموده اند.

پاسخ امام (ع) به مسائل علمی و فلسف ی با بیانی رسا و منطقی قوی در حضور مأمون، چنان موجب شگفتی وی شد كه لب به سخن گشود. گفت:

یا ابا الحسن! در روی زمین كسی جز شما نیست كه اینگونه سخن نیكو بگوید.

پیروزیهای حضرت در مباحثات ، مأمون را نا امید كرد. وی خود را در تحقق اهدافش شكست خورده و ناكام دید، در حالی كه روز به روز بر عظمت امام رضا (ع) افزوده می شد و حقانیت فرزند پیامبر (ص) روشنتر می گردید، سرانجام بعد از گذشت دو سال از ورود امام به خطه خراسان، مأمون در روز جمه آخر صفر سال 203 هـ . ق اقدام به جنایتی هولناك نمود و آن امام همام را كه حدود پنجاه و پنج سال از عمر پر بركتش سپری شده بود در توس به وسیله انگور زهر آلود مسموم كرد و به شهادت رساند، آنگاه از باب عوام فریبی، خود را عزا دار نشان داد تا پیكر مطهر امام (ع) را در سرای حاكم عباسی ( بقعه هارونی‌) به خاك بسپارند .

پس از شهادت امام رضا (ع) و دفن در بقعه هارونی ( حرم فعلی) بنا به پیشگویی آن حضرت خراسان، مطاف فرشتگان الهی و قبله نیاز و زیارتگاه شیعیان جهان شد و تا انقراض عالم چنین خواهد بود.

مشهد الرضا :

مشهد واژه ای عربی است و در كتابهای لغت در معانی، محل دیدار، زیارتگاه ، جای دیدنی و مانند آن به كار رفته است اما در میان عموم مردم به معنی محل شهادت شناخته می شود. این نام از ان روی بر این شهر نهاده شد كه مأمون حضرت رضا (ع) را در سال 203 هـ ق در این محل به وسیله سم به شهادت رسنده و شهرت مشهد نیز در طول تاریخ مرهون وجود مرقد منور آن امام می باشد.

این شهر كه آخرین محل زندگی پر فراز و نشیب هشتمین امام شیعیان می باشد، تا پیش از به خاك سپاری پیكر ایشان دهكده ای مصفا و خوش آب و هوا بود كه سناباد نامیده می شود و حدود 24كیلومتر با شهر توس مركز ایالت خراسان فاصله داشت.

حمید بن قحطبه طایی كه از سوی منصور و مهدی عباسی به امارات خراسان منصوب شده بود در این دهكده بنایی با شكوه و باغی سرسبز ایجاد كرد تا جایی برای نزول و اقامت و استراحت حاكمان و خلفای بنی عباس كه از بغداد به خراسان سفر می كردند باشد.

خاك سپاری پیكر مطهر امام در سال 203 هـ . ق در مشهد باعث شد كه این دهكده به سرعت گسترش یابد و روستای سناباد به صورت شهری بزرگ درآید بعدها مشهدالرضا نامیده شود.

از آن زمان هسته اصلی شهر ( شهر كنونی) شكل گرفت، اكنون شهر با مساحت حدود 27478 كیلومتر وسعت در شمال شرقی استان خراسان رضوی قرار دارد.

جمعیت این شهر به علت موقعیت ممتاز زیارتی ، سیاحتی، تجاری و كشاورزی و مهاجر پذیری در حال تغییر و تزاید است، جمعیت ساكن ( ثابت ) در مشهد و حومه بیش از 2 میلیون و سیصد هزار نفر و تعداد جهانگردان، مسافران و زائران به حدود پانزده میلیون نفر در سال می رسد.

تاریخچه ی معماری داخلی و خارجی حرم مطهر

وضعیت حرم مطهر در سال های آغازین

روضه منوره كه پیكر مقدس حضرت رضا (ع) در آن مدفون است زیر گنبدی زرین و با شكوه قرار دارد هسته مركزی بناهای آستان قدس رضوی به شمار می آید. در سالهای آغازین به خاك سپاری پیكر پاك امام رضا (ع) حرم مطهر به صورت بنای ساده، با مصالح ویژه آن دوران بنا شده بود، چنانچه بقعه مطهر تنها یك در ورودی ساده در پیش روی مبارك داشت و دارای تزئیناتی مختصر به سبك آن زمان بود.

صفه های اضلاع حرم به جز صفه پیش رو، به سوی خارج از بنا بسته بود . بر فراز بقعه تنها قبه ای وجود داشت، در آن سالهای دور زمینهای اطراف حرم همه خالی از سكنه بود و نوغان كه یكی از دو قصبه معروف و معتبر توس بود، تنها آبادی مسكونی منطقه محسوب می شد.

نظارت دقیق حكام جور بر حركات و سكنات شیعیان، منع انها از توجه به مرقد امام و درك فیض زیارت، موجب شد كه سالهای سپری شود و بنای در خور و شایسته مضجع شریف حضرتش احداث نگردد

سرانجام سالهای سخت و سنگین به كندی سپری شد، عنایات خدای تعالی نسبت به روضه رضوی موجب شد كه در آن روزهای اولیه و جو خاص آن زمان، حرم از هر گونه آسیبی محفوظ بماند تا آنجا كه باب رأفت خاصه حضرت به صورت بروز كرامات پی در پی و معجزات ، گره از كار دردمندان و نیاز آوران گشود، كثرت و تداوم كرامات امام موجب شد كه توجه و اقبال مردم و حاكمان آن زمان به ویژه بیشتر اهالی خراسان و مناطق دیگر فزونی گیرد و ارادتمندان به بقیه و بارگاه رضوی زیارت پر فیض مرقد منورش را بر خود فرض دانسته اقدام به ساخت و مرمت و تزئین و تذهیب و حفظ . نگهداری آن بنای مقدس نمایند.

در طول قرنهای مختلف رجال كشورهای اسلامی، حكام و امرای خراسان ، مردان با اخلاص و علاقمند به مقام ولایت و امامت با صرف مبالغی در تجدید عظمت آن كوشیده اند ضمن تزئین آن ، با ایجاد بناها و به جای گذاشتن آثاری این مكان شریف را مملو از جلوه های كهن هنری دوران گذشته نموده، نفایس تاریخی و شاهكارهای هنری شان را مخلصانه به این جایگاه رفیع عرضه دارند.

سامانیان :

به روایت تاریخ، بوبكر شهمرد از پیشكاران نوح بن منصور سامانی، شهادت گاه علی بن موسی الرضا (ع) امام هشتم (ع) شیعیان را آباد كرد. به گفته ابن بابویه ، محمد بن عبدالرزاق طوسی و امیر حمویه از امرای عهد سامانی در دوران امارتشان نسبت به مرقد مطهر امام رضا (ع) كمال ارادت و توجه را داشتند و تزئیناتی در دم به وجود آوردند.

دیالمه :

در اوایل قرن چهارم هـ . ق به دستور عضدالدوله دیلمی مرقد منور امام رضا (ع) به سبك آن زمان تعمیر و تزئین شد.

غزنویان:

یمین الدوله، سلطان محمود غزنوی، عمارت مشهد توس را كه مرقد علی بن موسی الرضا (ع) و رشید در آن است، پس از تخریبی كه پدرش سبكتكین غزنوی در قبه به وجود آورد از نو ساخت و بنای زیبا بر آن بنا نهاد. علاوه بر این ابوالحسن عراقی معروف به دبیر در اوایل قرن پنجم ضمن مرمت بقعه رضوی اقدام به ساختن مسجد بالا سر در كنار حرم اقدام نمود.

سلجوقیان :

امیر عماد الدوله در دوره سلجوقی در اوایل قرن ششم هـ . ق حرم مطهر را مرمت نمود، شرف الدین ابوطاهر قمی وزیر سلطان سنجر نیز گنبد را بر فراز بقعه بنا نهادند و تركان زمرد سلجوقی نیز ازراه حرم را با كاشی های نفیس سنجری با تاریخ اثنی عشر و خمس مائه ( 512) آراسته نمود.

خوارزمشاهیان :

در اوایل قرن هفتم هـ . ق بار دیگر ازراه حرم با كاشی های ممتاز، معروف به كاشی سنجری تزئین یافت و اكنون این كاشی ها با تاریخ اثنی عشر و ست مائه ( 612) . این كاشی ها در حرم موجود است، علاوه بر این اطراف در پیش روی مبارك در ضلع شمالی رواق دارالحفاظ، كتیبه ای از كاشی چینی ممتاز ، مربوط به عهد خوارزمشاهیان تزئین یافته است، در این كتیبه به خط ثلث برجسته، نام و نسب حضرت امام رضا (ع) تا حضرت امیر المؤمنین مكتوب می باشد.

تیموریان :

از آثار مهم این دوره، بنای با شكوه مسجد گوهرشاد و در جنوب حرم، دو رواق تاریخ دارالحفاظ و دارالسیاده است. مدرسه پریزاد، مدرسه دو در و مدرسه سابق بالا سر كه متصل به ضلع غربی دارالسیاده بوده و اكنون جزء رواق دارالولایه درآمده نیز به همین دوره مربوط می شود. این بناها مربوط به دوران حكومت شاهرخ بن امیر تیمور گرگانی است.

از آثار دیگر این عهد ضلع جنوبی صحن انقلاب می باشد كه به همت امیر علیشیر نوایی وزیر سلطان حسین بایقرا امیر تیموری بین سالهای 885 ـ 875 هـ . ق ساخته شد.

عهد صفویه :

در دوره صفویه نیز اقداماتی در حوزه حرم انجام شده است. از جمله شاه طهماسب صفوی در سال 932 هـ . ق برای اولین بار گنبد را به طلا آرسته كرد و اقدام به تهیه اولین ضریح مرقد منور به سال 957 هـ . ق نمود . علاوه بر این، ایوان امیر علیشیر و گلدسته كنار گنبد را نیز طلا كاری نمود.

در زمان شاه عباس صحن انقلاب وسعت یافت و اضلاع شرقی و شمالی و غربی آن با ایوانها و حجره ها ساخته شد و شاه عباس دوم اقدام به تعمیر و كاشی كاری آن نمود.

در سال 997 هـ . ق كه عبدالمومن خان ازبك اقدام به غارت اموال آستان قدس رضوی و طاقهای گنبد منور نمود شاه عباس اول در سفری كه به مشهد آمد مجدداً گنبد را طلا كاری كرد. این كار در سال 1016 هـ . ق پایان یافت.

جریان آمدن شاه عباس و طلا كاری گنبد به خط ثلث و خطاطی علی رضا عباسی در كتیبه كمربندی گنبد مكتوب است. علاوه بر آن شاه سلیمان صفوی به تعمیر رواق دارالسیاده و طلا كاری مجدد گنبد كه در اثر زلزله سال 1084 هـ . ق آسیب دیده و فرو ریخته بود اقدام نمود. طلا كاری مجدد گنبد در عهد شاه سلیمان بر چهار ترنج ساقه گنبد به خط محمد رضا امامی كتیبه شده است. رواق های توحید خانه، گنبد الله وردیخان و گنبد حاتم خانی از آثار صفویه است.

دوره افشاریه:

بنای گلدسته ضلع شمالی صحن عتیق ( صحن انقلاب) طلا كاری مجدد ایوان امیر علیشیر و گلدسته بالای آن، سنگاب سقاخانه اسماعیل طلایی، مربوط به این دوره است.

دوره قاجاریه:

بنای صحن آزادی مربوط به دوره قاجاریه است و در این عهد ایوان غربی آن به طلا آراسته شد و به ایوان ناصری معروف گردید و در همین دوران كاشی كاری و تزئینات صحن آزادی انجام شد.

علاوه بر این، به سال 1257 هـ . ق قائم مقام نوری، اقدام به آیینه كاری روضه منوره نمود و در همین دوره بود كه رواق های توحید خانه، دارالحفاظ و دارالسیاده آیینه كاری شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی:

افزایش تصاعدی زائران و عدم گنجایش فضاهای باز و سرپوشیده حوزه حرم و رواقهای موجود، عدم سهولت زیارت و آمد و رفت انبوه زائران باعث شد كه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ضمن در نظر گرفتن مسائل اجتماعی، فرهنگی، زیارتی، خدماتی ، بهترین و آرام ترین فضاهای لازم برای زیارت و نیایش زائران گرامی حضرت فراهم گردد.

با عنایت تولیت آستان قدس رضوی، روند احداث فضاهای زیارتی، فرهنگی، خدماتی به سرعت افزایش یافته است، به گونه ای كه طی سالهای اخیر، حجم عملیات اجرایی بالغ بر پنج برابر بناهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی می باشد. زیر بناهای اماكن در طول 12 قرن حدود 12 هكتار بوده و در صورتی كه از پیروزی انقلاب اسلامی تاكنون به 60 هكتار رسیده است.

آستان قدس رضوی ضمن توسعه بناهای گذشته اقدام به احداث بناهای سرپوشیده و فضاهای باز نموده است. از ابتدا ( آغاز پیدایش حرم) تاكنون 25 بنای سرپوشیده به نام رواق، 9 فضای باز به نام صحن و 6 مدخل ورودی به نام بست در اطراف مضجع شریف رضوی ساخته شده است.

اهم فعالیتهای انجام شده در جهت احداث و توسعه حرم پس از پیروزی انقلاب

فضاهای عبادتی و زیارتی:

1ـ توسعه روضه منوره در سه طرف

2ـ تعویض ضریح قدیم و نصب ضریح جدید

3ـ تعویض سنگ قبر صندوقچه ای درون حرم، نصب سنگ جدید و تعویض سنگهای كف روضه منوره

4ـ احداث رواق دارالولایه در غرب و شمال غربی حرم با زیر بنای 1965متر مربع

5ـ احداث رواق دارالهدایه در جنوب غربی حرم با زیر بنای 536 متر مربع

6ـ احداث رواق دار الرحمه در جنوب غربی روضه منوره با زیر بنای 831 متر مربع

7ـ احداث رواق دارالحكمه در حد فاصل بین صحن انقلاب و صحن آزادی و بست شیخ حر عاملی با زیر بنای 734 متر مربع

8ـ احداث رواق دارالحجر در بخش تحتانی صحن انقلاب با زیر بنای 6799 متر مربع

9ـ احداث رواق دارالاجابه در بخش تحتانی رواق دارالولایه با زیر بنای 1965 متر مربع

10ـ احداث رواق امام خمینی (ره ) كه در دو طبقه طراحی شده است، این رواق زیر بنای 19680 متر مربع را در بر گرفته است.

11ـ احداث رواق دارالكرمه در ضلع شمال شرقی روضه منوره و در جنوب شرقی صحن انقلاب با 1830 متر مربع زیر بنا و در زمینی به مساحت 488متر مربع

12ـ احداث صحن جمهوری بدون احتساب زیر زمین با مساحت 111924 متر مربع و زیر بنای 19065 متر مربع

13ـ احداث صحن قدس، در جنوب روضه منوره و جنب مسجد گوهرشاد با مساحت 4421 متر مربع و زیر بنای 6969 متر مربع

14ـ احداث صحن جامع رضوی در ضلع جنوبی اماكن متبركه با مساحت 71364 متر مربع و 117584 متر مربع زیر بنای شامل ( عرفات، فضای باز، نیم طبقات، سر در غربی و سر در شرقی صحن جامع رضوی).

15ـ احداث صحن غدیر، صحن جانبی ضلع غربی صحن جامع، كه با مساحت 14414 متر مربع ساخته شده .

16ـ احداث صحن كوثر، صحن جانبی ضلع شرقی صحن جامع كه دارای مساحت 15226 متر مربع می باشد

17ـ احداث صحن هدایت كه در ضلع شرقی اماكن متبركه واقع شده و 17980 متر مربع زیر بنا دارد.

18ـ مرمت و بازسازی مقبره شیخ حر عاملی

19ـ پروژه مقبره شیخ طبرسی در ضلع شمالی حرم كنار باغ رضوان با مساحت 240 متر مربع و زیر بنای 252 متر مربع .

20ـ بازسازی و توسعه مقبره پیر پالان دوز با 2403 متر مربع مساحت و زیر بنای آرامگاه 630 متر مربع

فضاهای فرهنگی:

1ـ احداث دانشگاه علوم اسلامی رضوی با مساحت 9413 متر مربع و زیر بنای 22000 متر مربع

2ـ احداث كتابخانه مركزی آستان قدس رضوی در شمال غربی حرم با زیر بنای 28000 متر مربع در سه طبقه در زمینی به مساحت 10069 متر مربع

3ـ احداث كتابخانه مسجد گوهر شاد در جنوب غربی روضه منوره با زیر بنای 1196 متر مربع در زمینی به مساحت 997 متر مربع

4ـ احداث موزه قرآن ( گنجینه قرآن و نفایس ) با مساحت 1687 متر مربع و زیر بنای 4507 متر مربع

5ـ توسعه موزه مركزی و احداث موزه های تمبر و اسكناس ، ساعت، صرف، سلاح و….. به مساحت 1382 متر مربع و زیر بنای 5462 متر مربع

6ـ احداث موزه فرش به مساحت 2331 متر مربع و زیر بنای 6600 متر مربع

7ـ احداث ساختمان بنیاد پژوهشهای اسلامی به مساحت 11988 متر مربع و زیر بنای 24000 متر مربع

8- احداث ساختمان مدیریت حوزه علمیه خراسان با مساحت 1455 متر مربع و زیر بنای 5440 متر مربع

9ـ بازسازی مدرسه نواب با همان طرح سابق خود با زیر بنای 7450 متر مربع و مساحت

2650 متر مربع

10- بازسازی مقبره پیر پالان دوز با مساحت 2403 متر مربع و زیر بنای 6630 متر مربع

11ـ بازسازی مسجد صدیقی ها با مساحت 930 متر مربع و زیر بنای 1132 متر مربع

12ـ بازسازی مسجد ملا هاشم با مساحت606 متر مربع و زیر بنای 1516 متر مربع

13ـ نوسازی مدارس علمیه پریزاد و دو در.

فضاهای خدماتی:

1ـ احداث زیر گذر اطراف حرم و اتصال دور برگردانها به مساحت 57858 متر مربع

2ـ احداث دور برگردان بست شیخ طوسی با مساحت 12258 متر مربع

3ـ احداث دور برگردان بست شیخ حر عاملی با مساحت 10298 متر مربع

4ـ احداث دور برگردان بست شیخ طبرسی با مساحت 15091 متر مربع

5ـ احداث بست شیخ بهایی در جنوب غربی روضه منوره با مساحت 3510 متر مربع

6ـ توسعه و بهسازی بست شیخ طبرسی در شمال غربی روضه منوره با مساحت 1878 متر مربع

7ـ توسعه و بست شیخ طوسی در شمال غربی روضه منوره با مساحت 3518 متر مربع

8ـ توسعه و بهسازی بست شیخ حر عاملی در شمال شرقی حرم با مساحت 3448 متر مربع

9ـ احداث بست خسروی نو و ورودی باب الجواد (ع) در جنوب اماكن متبركه در دو طبقه با مساحت 7256 متر مربع . و زیر بنای كل 14570 متر مربع .

10ـ احداث بست امام رضا (ع) و ورودی باب الرضا (ع) در ضلع جنوب شرقی اماكن متبركه بامساحت 3394 متر مربع و زیر بنای 5537 متر مربع

11ـ احداث بست شرقی صحن جامع رضوی با مساحت 5266 متر مربع و بست غربی با مساحت 4090 متر مربع در ضلع جنوب غربی و شرقی اماكن متبركه

12ـ احداث ساختمان جدید دارالشفای امام با مساحت 690 متر مربع و زیر بنای 1800 متر مربع

13ـ احداث سر درهای ورودی سه دور برگردان: شیرازی با زیر بنای 25496 متر مربع، نواب با زیر بنای 16850 متر مربع و طبرسی با زیر بنای 27715 متر مربع

14ـ توسعه مهمانسرای حضرت در ضلع شمالی بست شیخ حر عاملی با مساحت حدود 1066 متر مربع و زیر بنای حدود 4264 متر مربع

15- مجتمع خدماتی كوثر با زیر بنای 18086 متر مربع در دو طبقه تجاری و دو طبقه سرویس های بهداشتی با مساحت 4732 متر مربع

16ـ مجتمع خدماتی غدیر با زیر بنای 19000 متر مربع در دو طبقه تجاری و دو طبقه سرویس های بهداشتی با مساحت 872 متر مربع

17ـ احداث سرویس بهداشتی شیخ طوسی با 361 متر مربع

18ـ احداث سرویس بهداشتی شیخ بهایی با 872 متر مربع

19ـ احداث پاركینگ شماره 1 كه با گنجایش 1304 خودرو، زیر صحن غدیر قرار دارد و مساحت 55810 متر مربع را در بر گرفته .

20- احداث پاركینگ شماره 2 كه زیر صحن كوثر و قسمتی از ضلع شرقی صحن جامع رضوی واقع شده و دارای گنجایش 452 خودرو و دارای 27234 متر مربع مساحت است.

21ـ احداث پاركینگ شماره 3 كه با گنجایش 498 خودرو و مساحت 20470 متر مربع زیر صحن هدایت واقع است.

22ـ احداث پاركینگ شماره 4 كه جنب سردر شیرازی كه با گنجایش 521 خودرو و مساحت 9485 متر مربع واقع شده است.

معماری و تزئینات:

از جمله هنرهای كه از گذشته های بسیار دور انسان به آفرینش آن پرداخته و بیش از همه چشمگیر می باشد هنر معماری توأم با جنبه های تزئینی آن است، در میان آثار كهن معماری، معماری آرامگاه ها و آستانه ها به لحاظ وجوه مختلف تزئینی از ویژگی های چشمگیری برخوردار است.

امروزه باستان شناسان، محققان و مردم شناسان كه در زمینه فرهنگ گذشته جوامع به مطالعه می پردازند، در سطح وسیعی به بررسی آثار هنری اشیایی به دست آمده و گونه های مختلف تزئین بناهای كهن مانند:

آجر كاری، كاشی كاری ، آیینه كاری ، حجاری ، منبت كاری:، نقاشی و رنگ آمیزی و مانند آن توجه دارند و می كوشند از طریق شناسایی آثار به ویژگی های فرهنگ و تمدن جوامع مختلف بشری آشنایی یابند، از این جهت در اظهار نظرهای خود در باب طرح بافتهای مذهبی كهن و آستانه ها بر این عقیده اند كه این بناها یك كانون و هسته مركزی دارند و آن همان بقعه یا حرم است كه مرقد امام یا امام زاده ها در آن جای دارند. این هسته ترین بخش مجموعه است كه به تدریج در روزگاران بعد، واحدهای دیگری با سبك و اسلوب های متفاوت معماری و تزئینی به آن افزوده شده است.

روضه منوره امام هشتم(ع) كه قبله آمال شیعیان و محبان اوست، بیش از دوازده قرن

قدمت دارد در خلال قرنها واحدهایی با سبك و شیوه معماری و تزئینی مختلف به هسته مركزی ( حرم 9 افزوده شده است.

آثار هنری و تزئینات موجود در حرم مطهر دارای سه بخش است:

الف) بخش ازراه و معرق كاری دیواره بالای ازاره

ب) بخش آیینه كار و مقرنس در حرم

ج) بخش كتیبه های حرم

از راه حرم كه آن را همچون حاشیه ای رنگین بر دامن بنا دوخته اند، از كف حرم حدود دو متر بالا و دارای چند قسمت است. ابتدا دارای حاشیه ای كوتاه از سنگ مرمر سفید به عرض حدود 20 سانتی متر به بالای آن، معرق كاری به ارتفاع 92 سانتی متر از كاشی های قدیمی ممتاز و نفیس سنجری است، این كاشی های الوان بسیار ظریف به ابعاد هندسی منظم و اشكالی شش و هشت گوش، بزرگ و كوچك و كوكبی شكل، چند ضلعی و گاه به صورت مربع است.

كاشی های از راه نوعاً با خطوط رقاع، ثلث، اسلیمی برجسته تزئین یافته، علاوه بر این بر روی بیشتر آنها آیات و احادیث و كلمات قصار و امثال و اشعاری نیز به خط نسخ قرن ششم و هفتم دیده می شود. نوع كاشی ها بسیار ظریف و دارای رنگهای فیروزه ای، قهوه ای، لاجوردی ، تغاری و سفید است.

تاریخ های مكتوب بر این كاشی ها عبارتند از:

خمس مائه ( 500 هـ . ق با حذف قسمتی از آن )

اثنی عشر و خمس مائه ( 512)

اثنی عشر و بست مائه (612)

ستین و سنع مائه ( 760)

و تاریخ 538 از تاریخ های مكتوب بر كاشی ازراه حرم معلوم می شود كه حرم یك نوبت در اوایل قرن ششم هجری ( 512) و بار دیگر در اوایل قرن هفتم هجری ( 612) با كاشی های نفیس و ممتاز سنجری تزئین یافته است . اكنون حدود 800 تا 900 سال است كه از عمر كاشی های ازراه حرم می گذرد.

این كاشی های ممتاز و نیز كتیبه اطراف جبهه خارجی در پیش روی مبارك در رواق دارالحفاظ از شاهكارهای بی نظیر و از قدیمی ترین كاشی های عهد اسلام است.

بالای معرق كاری ازاره حرم، حاشیه كوچكی به عرض حدود 15 سانتی متر وجود دارد كه با نقش های بدیع بسیار زیبا به خط طلای رنگ، آیات و سوره هایی از قرآن مانند: سوره مباركه واقعه و احادیثی از معصومان و كلمات قصارشان نوشته شده كه علاوه بر ارزش هنری به ارزش معنوی آن نیز می افزاید .

علاوه بر این حاشیه كتیبه ای دیگر به عرض حدود 50 سانتی متر از كاشی چینی مانند است كه با خطوط برجسته و خط ثلث جلی، آیات سوره های فتح، هل اتی و نور بر آن مكتوب است. و ادامه سوره از حرم به مسجد بالا سر رسیده، پس از یك دور كامل از دیوار مسجد خارج و مجدداً به دیوار جنوبی حرم وارد می شود و پایانش در كنار در ورودی حرم می باشد.

سرانجام در بالای آن، كتیبه ای از سنگ مرمر اعلا كه بسیار هنرمندانه كنده كاری شده با عرض حدود 40 سانتی متر كه حاوی قصیده ای از مرحوم دبیر الملك و اشعاری از مرحوم دكتر قاسم رسا، به خط نستعلیق وجود دارد. سطح تمامی دیوارهای حرم از بالای ازاره تا بالای طاق و صفه ها با كاشی های رنگارنگ ، معرق كاری شده است.

سقف حرم به طرز زیبایی مقرنس آیینه شده كه به آیینه كاری سقف حرم اصطلاحاً قطار آیینه می گویند.

در ابتدای آینه كاری سقف، كتیبه تاریخی و ارزشمند آیینه با عرض حدود 80 سانتی متر وجود دارد كه سوره مباركه جمعه را با خط ثلث جلی به خط علی رضا عباسی خطاط معروف عهد صفویه به صورت گچبری در بر دارد كه در عهد قاجاریه هنگام آیینه كاری حرم روی خطوط این كتیبه نیز آیینه كاری شد.

بانی آیینه كاری حرم مطهر مرحوم میرزا قائم مقام نوری می باشد كه در دوره قاجاریه و تولیت عضد الملك به سال 1275 هـ . ق تزئینات آیینه كاری را در حرم مطهر انجام داده است.

بقعه مباركه:

حرم مطهر كه پیكر مقدس حضرت رضا (ع) در آن مدفون است، زیر گنبد زرین و با شكوه كه جلای خورشیدیش، جلوه ملكوتی خدا را تداعی می كند جای دارد. این بنای عظیم هسته مركزی آیینه آستان قدس رضوی است كه بناهای دیگر آن را همچون نگینی در میان گرفته است.

شكل هندسی حرم، تقریباً مربع است و مساحت آن بعد از عملیات توسعه، به حدود 139 هزار متر مربع رسیده است. حرم از دو طرف( جنوب و مشرق) به وسیله درهای طلا به رواقها راه دارد و از طرف دیگر (شمال و مغرب) از طریق دو صفه بزرگ به دیگر رواقها و مسجد بالا سر مرتبط هستند، در چهار ضلع حرم چهار صرفه بزرگ به قرینه و مقابل یكدیگر قرار گرفته اند.

آسمانی در زمین

هرگز روزی كه قرار شد از یك هنرمند و آثارش برای تهیه پروژه دانشجویی استمداد بطلبم به سراغ دلسوخته ای از بارگاه مطهر امام رضا (ع) رفتم
دسته بندی فقه و علوم انسانی
فرمت فایل doc
حجم فایل 99 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 140

آسمانی در زمین

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

مقدمه

مرحله اول :

هرگز روزی كه قرار شد از یك هنرمند و آثارش برای تهیه پروژه دانشجویی استمداد بطلبم به سراغ دلسوخته ای از بارگاه مطهر امام رضا (ع) رفتم.

فكر نمی كردم با پیرمردی آشنا شوم كه در اولین برخورد پدرانه اش با آن همه مشغولیات كاری این باور را در ذهنم بیشتر جای دهد كه هر كسی را به در این خانه راه نیست. و ظاهراً امام رضا (ع) ما را هم طلبید و تلفن های اولیه به آستان مقدسه و هماهنگی ها را انجام دادم با ضبط صوتی كوچك به حضورش رفتم آنچنان خاضعانه من را در اتاقش به حضور پذیرفت و به سؤالاتم پاسخ داد كه تا وقتی كارگاه و كارهایش را نشانم نداد و پیشنهاد فیلم برداری را مطرح نكرد باورم نشد كه مردی بزرگ است و دستی چیره دارد بر عالم هنر!

چون من عادت كرده بودم به ژست های ادعا مدارانه به ظاهر هنرمندان دور و برم كه حالا می دانم هیچ در چنته ندارند

مرحله دوم:

از سازمان تبلیغات حرم مطهر كتاب راهنمای جامع اماكن متبركه حرم امام رضا (ع) را گرفتم و از مؤسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی سی دی های : باغ ملكوت ، نور و آینه ، ( آب و آبی، ستاره ، كاشی )، آستان عشق را تهیه كردم در منزل مطالعه نمودم و با استاد قراری گذاشتم و دوربین هم كرایه كردم

مرحله سوم:

دوربین به دست با قلم و دفتر راهی خانه دوست شدم. ساعت 8 صبح صحن جمهوری رو به روی ایوان طلا اتاق 21.

« السلام علیك یا علی بن موسی الرضا (ع)»

« السلام علیك ایها الصدیق الشهید»

پنجره فولاد است و التماس، ایوان طلا است و روح نیاز، باران اندك باریده و بوی بهشت را با تمام وجود می توان حس كرد.

در اتاق او هم مثل همه اتاق های صاحب خانه باز است ضربه ای به در وارد می شوم سلام من را به گرمی پاسخ می دهد می گوید در اتاقش مانده تا بیاید.

این لطف را بعد فهمیدم چون سرزدن به همه كارگاه ها ( كاشی ، معرق ، طلا و …) و مدیریت این همه پرسنل، نشستن نمی طلبید كه دائماً راه رفتن آن را مهیا می كرد. از آقای یعقوبی می خواهد من را به چای گرم دعوت كنند و چقدر در آن صبح سرد مائده امام رضا (ع) پیمانكار، جوش كار، مغنی، كارگر ، مهندس و …. هر یك حرفی و حدیثی دارند.

یكی برای مقرنس كاری سر در غری چك 2 میلیونی می خواهد، دیگری برای سند مخارج جوش كاری معنا می گیر و چند كارگر روزمزد مغنی حرف از رسیدن به نتیجه مطلوب بعد از همه كندن می زنند و او با چشم باز و دقیق به همه می رسد چرا كه از خزان ای اعتبار می گیرد كه پاسخ اخروی سنگینی تری دارد.

شروع به صحبت می كند.

بعد به كارگاههای مختلف می رویم همراه و همگام با او می روم بعضی از جاها امكان فیلم برداری وجود نداشت خیلی دوست داشتم هر چه می بینم ثبت كنم و ضبط كنم.

نمی دانم چرا با شما می آیم ، می دانم كه این عنایت آقـایی است كه ما را بسیـار دوست

می دارد . و به دل این پیرمرد پر كار انداخته كه امروز كار ما را هم جزء فراوان كارهایش به حساب آورد.

از این كارگاه به آن كارگاه، از این صحن به آن صحن خجالت تنها چیزی است كه برایم مانده، نصیحتهای پدرانه اش هم چاشنی قدم زدن های حرم است كه قانع باشید و صبور و هرگز بچه هایتان را به دروغ وادار نكنید تا همیشه صادق باشند.

بررسی آسمانی در زمین

پژهش بررسی آسمانی در زمین در 112 صفحه ورد قابل ویرایش
دسته بندی علوم انسانی
بازدید ها 0
فرمت فایل doc
حجم فایل 85 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 112

بررسی آسمانی در زمین

فروشنده فایل

کد کاربری 6017

کاربر

پژهش بررسی آسمانی در زمین در 112 صفحه ورد قابل ویرایش

مقدمه

مرحله اول :

هرگز روزی كه قرار شد از یك هنرمند و آثارش برای تهیه پروژه دانشجویی استمداد بطلبم به سراغ دلسوخته ای از بارگاه مطهر امام رضا (ع) رفتم.

فكر نمی كردم با پیرمردی آشنا شوم كه در اولین برخورد پدرانه اش با آن همه مشغولیات كاری این باور را در ذهنم بیشتر جای دهد كه هر كسی را به در این خانه راه نیست. و ظاهراً امام رضا (ع) ما را هم طلبید و تلفن های اولیه به آستان مقدسه و هماهنگی ها را انجام دادم با ضبط صوتی كوچك به حضورش رفتم آنچنان خاضعانه من را در اتاقش به حضور پذیرفت و به سؤالاتم پاسخ داد كه تا وقتی كارگاه و كارهایش را نشانم نداد و پیشنهاد فیلم برداری را مطرح نكرد باورم نشد كه مردی بزرگ است و دستی چیره دارد بر عالم هنر!

چون من عادت كرده بودم به ژست های ادعا مدارانه به ظاهر هنرمندان دور و برم كه حالا می دانم هیچ در چنته ندارند

مرحله دوم:

از سازمان تبلیغات حرم مطهر كتاب راهنمای جامع اماكن متبركه حرم امام رضا (ع) را گرفتم و از مؤسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی سی دی های : باغ ملكوت ، نور و آینه ، ( آب و آبی، ستاره ، كاشی )، آستان عشق را تهیه كردم در منزل مطالعه نمودم و با استاد قراری گذاشتم و دوربین هم كرایه كردم

مرحله سوم:

دوربین به دست با قلم و دفتر راهی خانه دوست شدم. ساعت 8 صبح صحن جمهوری رو به روی ایوان طلا اتاق 21.

« السلام علیك یا علی بن موسی الرضا (ع)»

« السلام علیك ایها الصدیق الشهید»

پنجره فولاد است و التماس، ایوان طلا است و روح نیاز، باران اندك باریده و بوی بهشت را با تمام وجود می توان حس كرد.

در اتاق او هم مثل همه اتاق های صاحب خانه باز است ضربه ای به در وارد می شوم سلام من را به گرمی پاسخ می دهد می گوید در اتاقش مانده تا بیاید.

این لطف را بعد فهمیدم چون سرزدن به همه كارگاه ها ( كاشی ، معرق ، طلا و …) و مدیریت این همه پرسنل، نشستن نمی طلبید كه دائماً راه رفتن آن را مهیا می كرد. از آقای یعقوبی می خواهد من را به چای گرم دعوت كنند و چقدر در آن صبح سرد مائده امام رضا (ع) پیمانكار، جوش كار، مغنی، كارگر ، مهندس و …. هر یك حرفی و حدیثی دارند.

یكی برای مقرنس كاری سر در غری چك 2 میلیونی می خواهد، دیگری برای سند مخارج جوش كاری معنا می گیر و چند كارگر روزمزد مغنی حرف از رسیدن به نتیجه مطلوب بعد از همه كندن می زنند و او با چشم باز و دقیق به همه می رسد چرا كه از خزان ای اعتبار می گیرد كه پاسخ اخروی سنگینی تری دارد.

شروع به صحبت می كند.

بعد به كارگاههای مختلف می رویم همراه و همگام با او می روم بعضی از جاها امكان فیلم برداری وجود نداشت خیلی دوست داشتم هر چه می بینم ثبت كنم و ضبط كنم.

نمی دانم چرا با شما می آیم ، می دانم كه این عنایت آقـایی است كه ما را بسیـار دوست

می دارد . و به دل این پیرمرد پر كار انداخته كه امروز كار ما را هم جزء فراوان كارهایش به حساب آورد.

از این كارگاه به آن كارگاه، از این صحن به آن صحن خجالت تنها چیزی است كه برایم مانده، نصیحتهای پدرانه اش هم چاشنی قدم زدن های حرم است كه قانع باشید و صبور و هرگز بچه هایتان را به دروغ وادار نكنید تا همیشه صادق باشند.

زندگی امام رضا ( ع ) :

امام آیت حق:

مسلمانان جهان در سال 148 ه. ق هدیه ای بزرگ و الهی را دریافت نمودند و آن میلاد هشتمین حجت خدا بود. نام مباركش علی، لقب مشهور آن حضرت رضا (ع) و كنیه معروف ایشان ابوالحسن است. پدر بزرگوارش ، امام موسی بن جعفر (ع)، هفتمین امام شیعیان و مادر آن حضرت بانوی پاكدامن و پرهیزكار به نام تكتم كه بعدها طاهره نامیده شد. همسر مكرمه حضرت رضا (ع) ام ولد و مادر امام جواد (ع) است.

جایگاه علمی امام:

حضرت رضا مانند اجداد بزرگوار خود از مقام علمی والایی برخوردار بود تا آنجا كه به وی لقب عالم آل محمد دادند.

عبد السلام بن صالح هروی ( ابوالصلت ) گفته است:

كسی را داناتر از علی بن موسی الرضا (ع) ندیدم هیچ دانشمندی با آن روبرو نشد مگر اینكه وی نیز چنین شهادت می داد. دوران پر شكوه امامت حضرت از سال 183 هـ . ق آغاز شد. در این سال امام موسی كاظم (ع) در زندان هارون در بغداد به شهادت رسید، مدت ده سال امامت حضرت رضا (ع) مصادف با زمانی بود كه حكومت سیاسی به دست هارون الرشید اداره می شد و شیوه حكمرانی وی بر اساس اعمال زور بر مردم بود.

در آن روزها بیت حضرت در مدینه مرجع مردم و پناه مسلمانان و مركز تجمع دانشمندان، فقها و مجتهدان بود، به طور كلی دوره امامت 20 ساله امامت و رهبری حضرت به دو بخش تقسیم می شود.

بخش اول: از آغاز امامت تا سفر به خراسان یعنی از سال 183 تا سال 201 هـ . ق

بخش دوم : از نیمه سال 201 هـ . ق تا پایان عمر امام یعنی آخر صفر سال 203 هـ . ق

وقوع قیامها و نهضت های سیاسی و نظامی در خراسان علیه هارون الرشید وی را بر آن داشت كه در سال 193 هـ . ق به منظور كشتن رافع بن لیث و مصادره علی بن عیسی بن ماهان رهسپار آن دیار شد. وی در حالی كه بیمار بود وقتی كه به گرگان رسید بیماری اش شدت یافت و در توس درگذشت بدن او در یكی از تالارهای باغ منسوب به حمید بن قحطبه در روستای سناباد ( مهشد فعلی ) به خاك سپردند.

پس از مرگ هارون، جنگ قدرت بین مدعیان خلافت، امین و مأمون در گرفت، در این مبارهخ امنی دستگیر و به هلاكت رسید. این پیروزی ظاهری حكومت پر فراز و نشیبی را برای مأمون ایجا كرد و واكنش ها و نتایج منفی علیهخ او و اهدافش به وجود آورد كه منجر به بوجود آمدن شرایط سیاسی عصر امام ( ع) شد زیرا مخالفت شدید شیعیان و علویان با خاندان عباسی از یكسو و قیام هواداران امین در بغداد كه قتل او را جرمی سنگین می دانستند از سوی دیگر، قیام ها و نهضتهای گسترد ای را علیه حكومت عباسی و مأمون به وجود آورد.

مأمون پس از رویارویی با اوضاع ناآرام حكومت و احساس ناامنی و نگرانی شدید، دریافت كه این خطر جدی نه تنها خلافت وی بلكه حكومت عباسیان را تهدید می كند.

از طرفی موقعیت و شخصیت برجسته و ممتاز حضرت رضا (ع) و توجه و گرایش شدید مردم به آن حضرت نیز تهدیدی دیگر برای براندازی حكومت عباسی بود و از این رو درصدد برآمد كه فریاد انقلابیون را خاموش و اعتماد مردم بغداد را به خود جلب كند.

پس از مشورت با وزیر خود فضل بن سهل، تصمیم گرفت كه حضرت رضا (ع) كه نزد علویان و شیعیان از محبوبیت خاص برخوردار بود و در ایران پایگاه مردمی استواری داشت را از مدینه به خراسان دعوت كند ، تا با مطرح كردن مسئله ولایت عهدی از خطر جدی
پیش گیری كند

از این رو دعوت نامه های متعددی برای ان حضرت فرستاد حضرت كه از واقعیت ها آگاهی داشت به شدت با این دعوت مخالفت نمود تا اینكه با پافشاری مأمون و سرانجام با تهدید وی مواجه شد و سفر خراسانم را به گونه ای طی كرد كه معلوم شد سفری اجباری است.

پس از مطرح نمودن مسئله ولایت عهدی و خود داری حضرت از پذیرش، مأمون او را با اصرار و اجبار وادار به پذیرش شروط ولایت عهدی نمود، اما مواضع منفی امام (ع) در برابر ترفندهای مأمون وی را آگاه كرد كه نیرنگش موفقیت آمیز نیست، زیرا او می خواست با تحمیل ولایت عهدی به هدفهای خاصی برسد كه مهم ترین آنها عبارت بود از:

1ـ دور نگه داشتن امام رضا (ع) از پیروان و شیعیان خود

2ـ كاستن وجه معنوی امام و متهم كردن او به دنیا پرستی و حب جاه و مقام

3ـ مراقبت دقیق از حضرت و زیر نظر داشتن ایشان

4ـ مشروح و جلوه دادن خلافت خود

5ـ یافتن پایگاه مردمی و سرانجام فرو نشاندن نهضت ها و قیام ها

علل و انگیزه های پذیرش اجباری ولایت مهدی:

الف) امام احساس نكرد پذیرفتن ولایت عهدی ، تنها به قیمت جان او تمام شود، بلكه جان تمام شیعیان و علویان هم به خطر می افتد.

اگر در آن شرایط برای امام رضا (ع) جایز بود جان خود را به خطر اندازد، اما علویان و شیعیان چنین روا نمی دانست چنانچه امام با رد مقام ولایت عهدی، خود و پیروانش را به نابودی می كشاند كفر و انحاد همه جا را فرا گرفت و در نتیجه مأمون به اهداف شوم خود دست می یافت

ب )امام دریافت پذیرش ولایت عهدی، یك اعتراف ضمنی از طرف عباسیان كه علویان هم در این حكومت سهم شایسته ای دارند.

ج) انگیزه دیگر اینكه عموم مردم تلاش اهل بیت را بر خلاف شایعات. در صحنه سیاست ببینند و گمان نكنند كه آنها عالمانی هستند كه فقط در گوشه ای به عبادت می نشینند و در امور سیاسی دخالت نمی كنند

د) دیگر اینكه امام فرمود: همان انگیزه ای كه جدم امیر المؤمنین علیه السلام داشت را وادار به شركت در شوراهای شش نفره نمود ، مرا نیز به پذیرش ولایت عهدی واداشت .

در پذیرش شروط ولایت عهدی، امام به خوبی به توطئه ها و هدفهای پنهان اشكار مأمون آگاهی داشت . گفتار و رفتار حضرت حكایت از اجبار و عدم رضایت او در این پذیرش نمادین می كرد و به همین جهت ولایت عهدی را با شرایط خاص زیر پذیرا شد :

1ـ به امر قضاوت و داوری نپردازد.

2- هیچ رسم و سنتی را جابه جا و نقض نكند.

بدهی است، این شرایط خط بطلان بر اهداف مأمون كشید و این امر موجب شد تا حكومت نتواند كارها را به نام امام پیش برد و امور را به صورت شرعی و دینی جلوه دهد.

از طرف دیگر چون موضع امام (ع) عدم اعتراف به قانونی بودن نظام حكومتی او بود، به همین دلیل و با چنین شرایطی دیگر مامون قادر به اجرای نقشه هایش به نام امام (ع) نبود. پس از اینكه مأمون به عظمت معنوی امام در جامعه پی برد و از طرفی با اعتراض عباسیان بغداد در مورد واگذاری ولایت عهدی به حضرت مواجه گردید، تصمیم گرفت امام (ع) را از سر راه خود بردارد.

مأمون برای شكستن شخی علمی حضرت، اقدام به تشكیل مجالس مناظره و مباحثه با دانشمندان ادیان مختلف نمود كه با حضرت رضا (ع) به مناظره و مباحثه بنشینند ، شاید از این رهگذر بتوانند در مباحثات علمی كه بین آنها به وجود می آید شكستی برای حضرت ایجاد كند و از محبوبیت ان وجود مقدس در بین مردم بكاهد.

سرانجام توفیق نیافت و داشنمندان برجسته تمام ادیان و مذاهب از مراكز علمی جهان با امام (ع) به بحث و گفتگو نشسته و همه عالمان مذاهب و صاحب افكار و آرای مختلف به بزرگواری و احاطه علمی آن حضرت اقرار و اعتراف نمودند و با زبان خودشان جواب داده و همه را محكوم و مجاب نموده اند.

پاسخ امام (ع) به مسائل علمی و فلسف ی با بیانی رسا و منطقی قوی در حضور مأمون، چنان موجب شگفتی وی شد كه لب به سخن گشود. گفت:

یا ابا الحسن! در روی زمین كسی جز شما نیست كه اینگونه سخن نیكو بگوید.

پیروزیهای حضرت در مباحثات ، مأمون را نا امید كرد. وی خود را در تحقق اهدافش شكست خورده و ناكام دید، در حالی كه روز به روز بر عظمت امام رضا (ع) افزوده می شد و حقانیت فرزند پیامبر (ص) روشنتر می گردید، سرانجام بعد از گذشت دو سال از ورود امام به خطه خراسان، مأمون در روز جمه آخر صفر سال 203 هـ . ق اقدام به جنایتی هولناك نمود و آن امام همام را كه حدود پنجاه و پنج سال از عمر پر بركتش سپری شده بود در توس به وسیله انگور زهر آلود مسموم كرد و به شهادت رساند، آنگاه از باب عوام فریبی، خود را عزا دار نشان داد تا پیكر مطهر امام (ع) را در سرای حاكم عباسی ( بقعه هارونی‌) به خاك بسپارند .

پس از شهادت امام رضا (ع) و دفن در بقعه هارونی ( حرم فعلی) بنا به پیشگویی آن حضرت خراسان، مطاف فرشتگان الهی و قبله نیاز و زیارتگاه شیعیان جهان شد و تا انقراض عالم چنین خواهد بود.

مشهد الرضا :

مشهد واژه ای عربی است و در كتابهای لغت در معانی، محل دیدار، زیارتگاه ، جای دیدنی و مانند آن به كار رفته است اما در میان عموم مردم به معنی محل شهادت شناخته می شود. این نام از ان روی بر این شهر نهاده شد كه مأمون حضرت رضا (ع) را در سال 203 هـ ق در این محل به وسیله سم به شهادت رسنده و شهرت مشهد نیز در طول تاریخ مرهون وجود مرقد منور آن امام می باشد.

این شهر كه آخرین محل زندگی پر فراز و نشیب هشتمین امام شیعیان می باشد، تا پیش از به خاك سپاری پیكر ایشان دهكده ای مصفا و خوش آب و هوا بود كه سناباد نامیده می شود و حدود 24كیلومتر با شهر توس مركز ایالت خراسان فاصله داشت.

حمید بن قحطبه طایی كه از سوی منصور و مهدی عباسی به امارات خراسان منصوب شده بود در این دهكده بنایی با شكوه و باغی سرسبز ایجاد كرد تا جایی برای نزول و اقامت و استراحت حاكمان و خلفای بنی عباس كه از بغداد به خراسان سفر می كردند باشد.

خاك سپاری پیكر مطهر امام در سال 203 هـ . ق در مشهد باعث شد كه این دهكده به سرعت گسترش یابد و روستای سناباد به صورت شهری بزرگ درآید بعدها مشهدالرضا نامیده شود.

از آن زمان هسته اصلی شهر ( شهر كنونی) شكل گرفت، اكنون شهر با مساحت حدود 27478 كیلومتر وسعت در شمال شرقی استان خراسان رضوی قرار دارد.

جمعیت این شهر به علت موقعیت ممتاز زیارتی ، سیاحتی، تجاری و كشاورزی و مهاجر پذیری در حال تغییر و تزاید است، جمعیت ساكن ( ثابت ) در مشهد و حومه بیش از 2 میلیون و سیصد هزار نفر و تعداد جهانگردان، مسافران و زائران به حدود پانزده میلیون نفر در سال می رسد.

تاریخچه ی معماری داخلی و خارجی حرم مطهر

وضعیت حرم مطهر در سال های آغازین

روضه منوره كه پیكر مقدس حضرت رضا (ع) در آن مدفون است زیر گنبدی زرین و با شكوه قرار دارد هسته مركزی بناهای آستان قدس رضوی به شمار می آید. در سالهای آغازین به خاك سپاری پیكر پاك امام رضا (ع) حرم مطهر به صورت بنای ساده، با مصالح ویژه آن دوران بنا شده بود، چنانچه بقعه مطهر تنها یك در ورودی ساده در پیش روی مبارك داشت و دارای تزئیناتی مختصر به سبك آن زمان بود.

صفه های اضلاع حرم به جز صفه پیش رو، به سوی خارج از بنا بسته بود . بر فراز بقعه تنها قبه ای وجود داشت، در آن سالهای دور زمینهای اطراف حرم همه خالی از سكنه بود و نوغان كه یكی از دو قصبه معروف و معتبر توس بود، تنها آبادی مسكونی منطقه محسوب می شد.

نظارت دقیق حكام جور بر حركات و سكنات شیعیان، منع انها از توجه به مرقد امام و درك فیض زیارت، موجب شد كه سالهای سپری شود و بنای در خور و شایسته مضجع شریف حضرتش احداث نگردد

سرانجام سالهای سخت و سنگین به كندی سپری شد، عنایات خدای تعالی نسبت به روضه رضوی موجب شد كه در آن روزهای اولیه و جو خاص آن زمان، حرم از هر گونه آسیبی محفوظ بماند تا آنجا كه باب رأفت خاصه حضرت به صورت بروز كرامات پی در پی و معجزات ، گره از كار دردمندان و نیاز آوران گشود، كثرت و تداوم كرامات امام موجب شد كه توجه و اقبال مردم و حاكمان آن زمان به ویژه بیشتر اهالی خراسان و مناطق دیگر فزونی گیرد و ارادتمندان به بقیه و بارگاه رضوی زیارت پر فیض مرقد منورش را بر خود فرض دانسته اقدام به ساخت و مرمت و تزئین و تذهیب و حفظ . نگهداری آن بنای مقدس نمایند.

در طول قرنهای مختلف رجال كشورهای اسلامی، حكام و امرای خراسان ، مردان با اخلاص و علاقمند به مقام ولایت و امامت با صرف مبالغی در تجدید عظمت آن كوشیده اند ضمن تزئین آن ، با ایجاد بناها و به جای گذاشتن آثاری این مكان شریف را مملو از جلوه های كهن هنری دوران گذشته نموده، نفایس تاریخی و شاهكارهای هنری شان را مخلصانه به این جایگاه رفیع عرضه دارند.

سامانیان :

به روایت تاریخ، بوبكر شهمرد از پیشكاران نوح بن منصور سامانی، شهادت گاه علی بن موسی الرضا (ع) امام هشتم (ع) شیعیان را آباد كرد. به گفته ابن بابویه ، محمد بن عبدالرزاق طوسی و امیر حمویه از امرای عهد سامانی در دوران امارتشان نسبت به مرقد مطهر امام رضا (ع) كمال ارادت و توجه را داشتند و تزئیناتی در دم به وجود آوردند.

بخش قفسه باز بانوان

تاریخچه

پس از پیروزی انقلاب شكوهمند اسلامی ایران، زنان در رتبه واقعی خود قرار گرفتند و در همه زمینه های فكری و فرهنگی و اسلامی راه پیشرفت برایشان گشوده شد در این راستا كتابخانه مركزی آستان قدس رضوی فضایی را به نیازهای اطلاعاتی بانوان اختصاص داد

با افتتاح ساختمان جدید كتابخانه مركزی در 22 فروردین سال 1374 این كتابخانه در همه بخشهای مختلف، قسمتی را به بانوان اختصاص داده كه مستقلاً و با كمك بانوان، مجرب و متخصص اداره می شود تالار قفسه باز بانوان كه در گذشته فضای بسیار محدودی داشت هم اینك با سه سالن بزرگ و مجهز، مكانی مناسب جهت مطالعه بانوان فراهم آورده است

معرفی

این بخش دارای سه تالار بزرگ به این شرح می باشد:

1ـ تالار قفسه باز: این تالار به صورت سیستم باز اداره می شود و مراجعان مجازند آزادانه با مراجعه به قفسه ها، كتاب مورد نیاز خود را بیابند نظام رده بندی استفاده شده در این بخش مانند سایر بخشهای كتابخانه آستان قدس رضوی ، نظام دهدهی دیوئی است و به ترتیب از 999ـ 000 شماره گذاری شده است و كتابداران مستقر در تالار توسط رایانه به اطلاع رسا نی و راهنمایی مراجعان مشغول می باشد تابلوهای راهنمای موضعی نصب شده بر روی قفسه ها مراجعان را در دسترسی هر چه سریعتر به منابع مورد نیازشان یاری می دهد

گنجایش این تالار 200 نفر و تعداد كتابهای موجود در این بخش نزدیك به 40000 نسخه می باشد توجه به اصول و معیارهای مجموعه سازی و انتخاب منابع در برآوردن نیازهای واقعی مراجعان استقبال گسترده ای را از این بخش در پی داشته است اعضاء با كدهای 5ـ4ـ 3ـ 2ـ1 كه شامل مقاطع تحصیلی دكترا، كارشناسی ارشد ، كارشناسی، كاردانی و دیپلم می باشد؛ استفاده كنندگان این تالار هستند همچنین دانشجویان شهرستانها و زائران محترم با تهیه كارت میهمان از واحد عضویت می توانند از خدمات این بخش بهره مند شوند

لازم به ذكر است كتابهای این قسمت فقط جهت مطالعه در تالار می باشد و به امانت داده نمی شود.

2- تالار مرجع : این تالار در انتهای تالار قفسه باز واقع شده است و گنجایش آن 150 نفر می باشد كلیه كتابهای مرجع اعم از كتابشناسی ها، دایر المعارفها، واژه نامه ها ، اطلس ها ، سرگذشت نامه ها و سایر كتابهای مرجع در این تالار گرد آوری شده است و اعضاء با مراجعه به این تالار به پاسخ بسیاری از سوالات خود دست می یابند

3ـ تالار مطالعه آزاد: این تالار با گنجایش 250 نفر و فضایی آرام در اختیار افرادی است كه می خواهند به مطالعه كتابهای شخصی خود بپردازند.

ساعات كار: ساعات كار این تالار همه روزه ساعت 7 صبح الی 19 به جز ایام تعطیل می باشد.

خدمات

1ـ جستجوی كامپیوتری :

از طریق عنوان، موضوع یا پدید آورنده ( نویسنده ) مورد نظر: با توجه به اینكه نظام رده بندی استفاده شده در كتابخانه آستان قدس رضوی، نظام دهدهی دیوئی است و به ترتیب از 999 ـ 000 شماره گذاری شده است ، كتابداران با در اختیار گذاشتن شماره راهنمای كتاب و قفسه مربوطه ، مراجعان را به محل منابع مورد نظر راهنمایی خواهند كرد.

2ـ معرفی به مخزن بسته:

چنانچه كتاب مورد نظر در تالار موجود نباشد. با دریافت برگه معرفی به مخزن بسته، مراجعان می توانند آن را از بخش مخزن كتب چاپی دریافت نمایند

3ـ راهنمایی به تالار محققان:

برای استفاده از كتب لاتین و پایان نامه ها و برخی منابع مرجع مراجعان به این تالار راهنمایی خواهند شد

4ـ معرفی به بخش تكثیر:

جهت تهیه كپی از صفحات كتابها با ارائه كارت عضویت معتبر یا شناسنامه و دریافت فرم درخواست زیراكس از كتابداران به این كار اقدام می شود.

آیین نامه قفسه باز كاركنان بخش گزیده تصاویر بخش تالار مطالعه و گردش كتاب جوانان دختر

تاریخچه

تالار جوانان دختر در مهر ماه 1381 در طبقه منهای یك كتابخانه مركزی آستان قدس رضوی در سالنی به مساحت 600 متر مربع جهت استفاده دانش آموزانی كه در مقاطع دوم دبیرستان تا پایان دوره پیش دانشگاهی هستند تاسیس شده است و با 5 نفر كتابدار مجرب و متخصص در هر شیفت اداره می شود این تالار با دو سالن مجهز به منظور مطالعه و امانت در نظر گرفته شده است و جدا سازی سالن جوانان از سایر بخشها گامی مثبت در جهت پرورش استعدادهای جوانان مقطع دبیرستان بوده است كه باعث شد مجموعه ای از منابع مقطع سنی و تحصیلی آنها فراهم آید

معرفی

سالن 1: تالار منابع تحقیقی و درسی:

این تالار به صورت سیستم قفسه باز اداره می شود و شامل دو بخش قفسه های كتب درسی و غیر درسی می باشد. مراجعان می توانند آزادانه با مراجعه به قفسه ها :، كتاب مورد نیاز خود را بازیابی نمایند. كتابهای این بخش بر اساس نظام رده بندی دهدهی دیویی بر اساس موضوع طبقه بندی شده است و به ترتیب از شماره 000 تا 999 می باشد كتابدار راهنما و اطلاع رسان مستقر در تالار مراجعان را به قفسه مورد نظر راهنمایی می كنند هم چنین تابلوهای راهنمای موضوعی نصب شده بر روی قفسه ها، مراجعان را در دسترسی هرچه سریعتر به منابع مورد نیازشان یاری می كند مجموعه منابع این سالن 22437 جلد كتاب درسی و غیر درسی در رشته های مختلف و مناسب جوانان می باشد كه هر ماه كتب جدید نیز خریداری و به مجموعه افزوده می گردد. در این سالن خدمات تحویل و امانت ( گردش كتاب) و اطلاع رسانی انجام می شود

سالن 2: تالار مطالعه منابع

این تالار با 140 نفر گنجایش در محیطی آرام برای مطالعه و تحقیق و پژوهش در نظر گرفته شده است.

ساعات كار: همه روزه به جز ایام تعطیل رسمی از ساعت 7 الی 19 باز می باشد

خدمات

تالار جوانان پذیرای كلیه اعضای كتابخانه با كد 6، 6 < 5 و دانش آموزان با ارائه كارت شناسایی می باشد. زائران محترم در این مقطع تحصیلی با تهیه كارت میهمان از واحد عضویت می توانند از خدمات این تالار بهره مند شوند. 1ـ اطلاع رسانی: جستجوی منابع از طریق عنوان، موضوع و پدیده آورنده می باشد جستجوی اطلاعات كتابشناختی در نرم افزار كتابخانه و راهنمایی مورد نیاز مراجعان توسط كتابداران انجام می گیرد و مراجعان می توانند از رایانه مخصوص خود جهت جستجوی كتاب استفاده نمایند 2ـ معرفی به تالار مطالعه قفسه باز بانوان: چنانچه كتاب مورد نظر در تالار موجود نباشد، عضو می تواند با دریافت برگه معرفی به تالار مطالعه قفسه باز بانوان مراجعه و كتاب خود را در آن بخش مطالعه نماید. 3ـ معرفی به بخش تكثیر: مراجعان می توانند جهت تهیه كپی از صفحات كتاب با ارائه كارت عضویت یا كارت شناسایی معتبر و یا دریافت فرم درخواست زیراكس برای این كار اقدام نمایند. تبصره: ارسال كتاب برای كپی تا ساعت 18:30 امكان پذیر می باشد. 4ـ امانت كتاب: در هر نوبت حداكثر دو نسخه كتاب درسی ( به مدت 7 روز ) و غیر درسی ( 14 روز ) به امانت داده می شود. تبصره: امانت دو كتاب درسی بطور همزمان به دلیل تقاضای زیاد مراجعین امكان پذیر نمی باشد 5ـ تحویل كتاب : كتاب های به امانت گرفته شده توسط مراجعان، در موعد مقرر توسط كتابدار مربوط تحویل گرفته می شود كه در صورت دیر كرد یا آسیب رساندن به كتاب طبق آئین نامه عمل خواهد شد. 6ـ تمدید كتاب: كتابها به دو صورت تلفنی و حضوری توسط كتابدار مربوط تمدید می شود. در صورت تمایل به تمدید تلفنی، اعضاء محترم می توانند با تلفن مستقیم 2238501 یا 8ـ 223204 داخلی 345 تماس گرفته و كتابهای امانتی خود را ( در صورتی كه غیر درسی باشد) به مدت 14 روز دیگر تمدید نمایند مجموعه 1ـ كتابهای مرجع: این منابع شامل دایره المعارفها، فرهنگ ها، اطلاعات عمومی و یا دانشنامه ها می باشد كه افراد تنها برای یافتن اطلاعاتی خلاصه و كوتاه به آنها مراجعه می كنند و هدف خواندن تمام كتاب نیست. تبصره: اینگونه كتابها به امانت داده نمی شود و فقط مخصوص مطالعه در تالار است 2ـ كتابهای علمی: این كتابها را می توان هم در تالار مطالعه كرد و هم آنها را به مدت 14 روز به امانت گرفت. در صور نیاز مجدد برای 14 روز دیگر تمدید خواهد شد. بعضی از این كتابها به دلیل درخواست بیش از حد مراجعان مخصوص استفاده در تالار می باشد و امانت داده نمی شود، البته با تشخیص كارشناس مسئول برخی از این منابع به مدت كمتری امانت داده می شود. 3ـ كتابهای درسی: طبق آیین نامه تالار جوانان مطالعه این كتابها در تالار امكان پذیر نمی باشد و فقط مخصوص امانت است، در هر نوبت یك نسخه از این كتابها به مدت 7 روز امانت داده می شود و قابل تمدید نمی باشد. تبصره: مطالعه كتابهای درسی و كمك درسی كه مراجعان همراه خود به كتابخانه می آورند در این بخش ممنوع می باشد، مطالعه كتابهای شخصی در تالار مطالعه آزاد بانوان مجاز است.